• Data: 2025-03-10 • Autor: Adam Nowak
Jesienią 2022 r. wyjechałem razem z żoną na stałe do Norwegii. Nie zamknąłem firmy w Polsce, która od połowy 2022 jest zawieszona. Niestety, w deklaracjach za 2022 i 2023 rok podawałem nadal adres polski zamiast norweskiego. Chciałbym to jakoś odkręcić i zrobić jak należy. Firma docelowo będzie zamknięta. Zbieram się do tego, aby podczas najbliższego pobytu w Polsce to załatwić. Druga kwestia, ale również powiązana z rezydencją podatkową – ponieważ mój ośrodek życiowy znajduje się teraz w Norwegii, mieszkam z żoną i mam stałą praca. W Polsce od listopada 2023 zacząłem wynajmować mieszkanie na najem okazjonalny. Po kontakcie z księgowym ustaliliśmy, że w moim przypadku pełny obowiązek podatkowy jest w Norwegii, dlatego rozliczyłem przychód zagraniczny tylko za ostatnie miesiące 2022, a w roku 2023 uwzględniałem już tylko dochód z najmu w Polsce. Prosiłbym o pomoc, jak załatwić te polskie sprawy, żeby nie było problemów z brakiem powiadomienia o zmianie miejsca zamieszkania, ale również z rezydencją podatkową.
Zarówno na gruncie art. 4 polsko-norweskiej umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, jak i na mocy art. 3 ust. 1 i ust. 1a ustawy PIT rezydencja podatkowa (miejsce zamieszkania dla celów podatkowych) są przypisane do kraju, w którym osoba fizyczna posiada ośrodek interesów życiowych. To oznacza, że od dnia przeprowadzki do Norwegii (na stałe i z zamiarem stałego pobytu) stał się Pan norweskim rezydentem podatkowym, a polskim nierezydentem.
Kwestia rezydencji podatkowej nie jest natomiast uzależniona od kryteriów formalnych takich jak wskazanie adresu zamieszkania w deklaracjach podatkowych. Faktem jest, że jako osoba prowadząca działalność gospodarczą powinien Pan zgłosić fakt zmiany miejsca zamieszkania w terminie 7 dni (tak wprost art. 9 ust. 1 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników) jednakże uchybienie tego obowiązku nie zmienia i nie wpływa na kwestię rezydencji podatkowej.
Dalej wskażmy, że zgodnie z art. 7 ust. 1 polsko-norweskiej umowy – zyski przedsiębiorstwa Umawiającego się Państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi w drugim Umawiającym się Państwie działalność poprzez położony tam zakład. Jeżeli przedsiębiorstwo wykonuje działalność w ten sposób, to zyski przedsiębiorstwa mogą być opodatkowane w drugim Państwie, jednak tylko w takiej mierze, w jakiej można je przypisać temu zakładowi.
To oznacza, że jeżeli nie wykonywał Pan działalności gospodarczej na terenie Polski, to jako norweski rezydent podatkowy (od momentu przeprowadzki) nie podlegał Pan pod polskie ustawodawstwo. Tak samo też art. 3 ust. 2b pkt 3 ustawy PIT, który podaje, że nierezydenci podlegają opodatkowaniu w RP tylko od przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład.
Natomiast jeżeli chodzi o przychody z wynajmu nieruchomości położonej w Polsce, to w myśl art. 6 ust. 1 polsko-norweskiej umowy dochód uzyskany przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie z majątku nieruchomego (włączając w to dochód z gospodarstwa rolnego lub leśnego) położonego w drugim Umawiającym się Państwie może być opodatkowany w tym drugim Państwie. Postanowienia niniejszego artykułu stosuje się do dochodu uzyskiwanego z bezpośredniego użytkowania, dzierżawy lub innych form korzystania z majątku nieruchomego (art. 6 ust. 3 umowy).
To oznacza, że jako polski nierezydent jest Pan zobowiązany do zapłaty podatku w Polsce z tytułu przychodu z wynajmu nieruchomości położonej w Polsce. Tak też art. 3 ust. 2b pkt 4 ustawy PIT gdzie podano, że nierezydenci podlegają opodatkowaniu w RP tylko od przychodów z położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości lub praw do takiej nieruchomości, w tym ze zbycia jej w całości albo w części lub zbycia jakichkolwiek praw do takiej nieruchomości.
Zamknięcie działalności i korekta deklaracji podatkowych
Pan Jan, po przeprowadzce do Norwegii, zapomniał zamknąć firmę w Polsce. Mimo zawieszenia działalności gospodarczej, w deklaracjach za 2022 i 2023 rok podawał polski adres zamiast norweskiego. Po konsultacji z doradcą podatkowym, dowiedział się, że jako norweski rezydent podatkowy nie powinien wykazywać dochodów z działalności w Polsce. Złożył więc korekty deklaracji PIT-36, aby wyzerować dochód i odzyskać nadpłacony podatek. Następnie, podczas wizyty w Polsce, zamknął działalność w CEIDG, aktualizując przy tym adres na norweski.
Rozliczanie dochodów z wynajmu nieruchomości
Pani Anna, po otrzymaniu w spadku mieszkania w Polsce, postanowiła je wynajmować, mimo że mieszka na stałe w Norwegii. By uniknąć problemów podatkowych, skonsultowała się z polskim urzędem skarbowym i dowiedziała się, że jako polski nierezydent musi opodatkować przychody z najmu w Polsce ryczałtem. Regularnie opłacała ryczałt i złożyła deklarację PIT-28 w terminie, unikając kar finansowych. Jednocześnie dopilnowała, by jej norweski doradca podatkowy był świadomy przychodów z Polski.
Zgłoszenie zmiany adresu i czynny żal
Pan Tomasz, po przeprowadzce do Norwegii w 2022 roku, zapomniał zaktualizować adres zamieszkania w CEIDG oraz zgłosić zmianę rezydencji podatkowej do polskiego urzędu skarbowego. Po otrzymaniu upomnienia z urzędu, postanowił działać. Złożył wniosek o aktualizację adresu w CEIDG oraz czynny żal, wyjaśniając swoje uchybienie. Dzięki temu uniknął grzywny i uporządkował swoje sprawy administracyjne, co ułatwiło mu dalsze rozliczenia podatkowe zarówno w Polsce, jak i w Norwegii.
Zmiana rezydencji podatkowej wymaga nie tylko zrozumienia przepisów międzynarodowych, ale także dokładnego dopełnienia formalności w kraju opuszczanym i docelowym. Należy pamiętać o zgłoszeniu nowego adresu zamieszkania, zamknięciu lub przekształceniu działalności gospodarczej oraz prawidłowym rozliczeniu dochodów, aby uniknąć problemów prawnych i podatkowych. Staranność i współpraca z doradcami pozwolą skutecznie uporządkować te kwestie i skupić się na nowym życiu w innym kraju.
Oferujemy profesjonalne porady prawne online oraz sporządzanie pism dotyczących zmiany rezydencji podatkowej, rozliczeń międzynarodowych i zamykania działalności gospodarczej. Nasz zespół pomoże Ci skutecznie rozwiązać wszelkie kwestie prawno-podatkowe. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
1. Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Królestwa Norwegii o unikaniu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku podpisana w Oslo dnia 24 maja 1977 r.
2. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
3. Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników - Dz.U. 1995 nr 142 poz. 702
4. Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 28 lutego 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie właściwości organów podatkowych, Dz.U. 2022 poz. 565
5. Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy - Dz.U. 1999 nr 83 poz. 930
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika