• Data: 2025-03-03 • Autor: Urszula Trojanowska-Woźniak
Jestem prezesem spółki z o.o. Chciałbym zakończyć działalność. Teraz firma jest zawieszona. Urząd skarbowy prowadzi egzekucję 20 tys. zł od kwietnia tego roku. Kwota wynika z podwójnego naliczenia podatku VAT i w tej sprawie jest prowadzone postępowanie wyjaśniające. Ponadto jeden z klientów jest niezadowolony z końcowego rozliczenia budowy i najprawdopodobniej będzie miał roszczenia sądowe. Spółka nie ma pieniędzy na pokrycie ewentualnych roszczeń, gdyż wszystko zostało wydane na realizację. Co do rozliczeń podatkowych najprawdopodobniej po zakończeniu postepowania wyjaśniającego podatek nie zostanie naliczony. Czy mogę ogłosić upadłość, czy może w w tej sytuacji lepsza byłaby likwidacja?
Jeżeli spółka jest zadłużona, z całą pewnością lepiej jest ogłosić upadłość. Wybór optymalnej procedury zakończenia bytu istniejącej spółki będzie uzależniony od przyczyny jej zamknięcia. W przypadku podmiotów wypłacalnych właściwa będzie likwidacja, a upadłość znajdzie zastosowanie do podmiotów niewypłacalnych.
Pokrótce przedstawię charakterystykę likwidację spółki. Likwidacja spółki możliwa jest w przypadku podjęcia właściwej uchwały przez jej wspólników lub zaistnienia innej przyczyny jej rozwiązania określonej w Kodeksie spółek handlowych. Wraz z otwarciem likwidacji zarząd spółki traci prawo reprezentacji podmiotu, a w jego miejsce powołani zostają likwidatorzy. Likwidacja niezwłocznie po jej otwarciu powinna zostać zgłoszona przez likwidatorów do sądu rejestrowego. Ogłoszeniem w Monitorze Sądowym i Gospodarczym należy też wezwać wierzycieli do zgłaszania w terminie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia przysługujących im wierzytelności.
Likwidatorzy powinni sporządzić podczas trwania likwidacji niezbędne bilanse, a także podejmować niezbędne czynności likwidacyjne, czyli zmierzające do zakończenia interesów bieżących spółki, ściągnięcia wierzytelności, wypełnienia zobowiązań i upłynnienia majątku. Spółka nie powinna w tym czasie podejmować nowych interesów, chyba że ich podjęcie wspomoże sprawne przeprowadzenie procesu likwidacji.
Po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wszystkich wierzycieli, w miarę posiadanego majątku, którzy zgłosili swoje roszczenia i upływie minimum 6 miesięcy od dnia publikacji ogłoszenia, likwidatorzy dokonują podziału pozostałego majątku spółki. Majątek ten, w braku odmiennych postanowień umowy, dzieli się między wspólników w stosunku do ich udziałów.
Po wypełnieniu opisanych wyżej kroków likwidatorzy składają wniosek do sądu o wykreślenie podmiotu z rejestru przedsiębiorców KRS. Wraz z momentem uwzględnienia wniosku przez sąd rejestrowy oraz jego uprawomocnienia się, następuje zakończenie bytu prawnego spółki.
Natomiast upadłość spółki może być ogłoszona wyłącznie w stosunku do podmiotów niewypłacalnych oraz posiadających minimum tzw. masy upadłości. Wniosek złożony przez podmiot wypłacalny zostanie oddalony. Spółka powinna jednak posiadać środki niezbędne do sfinansowania postępowania upadłościowego. Wniosek o ogłoszenie upadłości może złożyć zarówno podmiot, w stosunku do którego ma zostać ogłoszona upadłość, jak też jego wierzyciel.
Pierwszą i zasadniczą przesłanką jest posiadanie przez podmiot zdolności upadłościowej. W olbrzymim uproszczeniu złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości mogą wyłącznie niektóre podmioty, którym ustawodawca przyznał tę zdolność.
Drugą z przesłanek jest wspomniana już niewypłacalność. Przyjmuje się, że dłużnik jest niewypłacalny, jeśli utracił zdolność do wykonywania swoich zobowiązań, które powinien już spełnić. Dodatkowo ustawodawca wprowadził domniemanie, że dłużnik utracił tę zdolność, jeśli opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań przekroczyło trzy miesiące. Niektóre podmioty, w tym także spółki handlowe, mogą być postrzegane jako niewypłacalne również, jeśli ich zobowiązania przekraczają stan majątku spółki, przez okres co najmniej 24 miesięcy. Wszystkie te domniemania mogą być obalone.
Kolejną przesłanką jest posiadanie przez dłużnika wystarczających środków, pozwalających na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego oraz minimalne zaspokojenie wierzycieli. Celem postępowania upadłościowego jest zaspokojenie wierzycieli podmiotu w możliwie największym stopniu. W przypadku, jeśli koszt postępowania upadłościowego przewyższa majątek spółki, postępowanie to staje się bezcelowe. Generowane są dodatkowe koszty, które pogarszają sytuację majątkową spółki, a które to mają pierwszeństwo przed wierzycielami. Postępowanie tym samym nie może zrealizować swoich najważniejszych założeń.
Pierwszym krokiem do zakończenia działalności spółki w procedurze związanej z jej niewypłacalnością, jest złożenie przez jeden z uprawnionych podmiotów wniosku o ogłoszenie upadłości. Mogą to zrobić w szczególności sam dłużnik oraz jeden z jego wierzycieli. Wniosek powinien zawierać szczegółowe oznaczenie spółki, wskazanie okoliczności uzasadniających złożenie wniosku i ich uprawdopodobnienie, informację o tym, czy spółka jest uczestnikiem określonych systemów, a także czy jest spółką publiczną.
Do wniosku powinny być dołączone liczne załączniki wymagane przez prawo upadłościowe, takie jak między innymi aktualny wykaz majątku spółki, bilans sporządzony dla celów postępowania, czy spis podmiotów zobowiązanych oraz oświadczenie o prawdziwości danych zawartych we wniosku. W tym momencie spółka powinna też uiścić zaliczkę na poczet przyszłego postępowania upadłościowego.
Po skutecznym złożeniu wniosku sąd w przeciągu dwóch miesięcy powinien go rozpoznać i, w razie spełnienia wszystkich przesłanek, wydać postanowienie o ogłoszeniu upadłości spółki.
Od tego momentu rozpoczyna się właściwe postępowanie upadłościowe. Za upadłego na tym etapie rozpoczyna działanie syndyk. Upadły traci prawo do zarządu masą upadłościową, a od tej chwili przysługuje ono syndykowi.
Syndyk w pierwszej kolejności powinien dokonać obwieszczenia o ogłoszeniu upadłości i wezwania wierzycieli do zgłaszania wierzytelności. Następnie powinien podjąć takie działania, aby oszacować skład masy upadłościowej, a później doprowadzić do podziału uzyskanych środków między wierzycieli w określony ustawą sposób.
Po dokonaniu podziału środków należących do masy upadłościowej i zakończeniu właściwego etapu postępowania upadłościowego syndyk podejmuje działania faktyczne zmierzające do zakończenia bytu prawnego spółki – składa wniosek o wykreślenie podmiotu z rejestru. Likwidacja i upadłość spółki nie różnią się przy tym zasadniczo i wraz z momentem rejestracji wykreślenia spółki z rejestru oraz jej uprawomocnienia się następuje koniec jej bytu prawnego.
Likwidacja spółki z powodu zakończenia działalności
Dwóch wspólników prowadzących spółkę usługową podjęło decyzję o jej likwidacji po przejściu na emeryturę. Po podjęciu uchwały o rozwiązaniu spółki zgłosili otwarcie likwidacji do sądu rejestrowego, powołali likwidatora i przeprowadzili proces sprzedaży majątku, aby uregulować zobowiązania wobec wierzycieli. Po podziale pozostałych środków między wspólników spółka została wykreślona z KRS.
Upadłość spółki handlowej z powodu niewypłacalności
Spółka handlowa, która nie była w stanie regulować swoich zobowiązań przez ponad trzy miesiące, złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości. Sąd, po rozpoznaniu wniosku, wyznaczył syndyka, który przeprowadził likwidację majątku spółki i zaspokoił wierzycieli. Po zakończeniu procedury upadłościowej spółka została wykreślona z rejestru.
Likwidacja spółki z powodu braku dalszych perspektyw
Spółka technologiczna nie osiągnęła zamierzonych rezultatów i wspólnicy postanowili zakończyć jej działalność. Zgodnie z przepisami prawa, po ogłoszeniu likwidacji w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, spółka zakończyła bieżące interesy, uregulowała wierzytelności oraz podzieliła pozostały majątek. Następnie spółka została wykreślona z KRS.
Likwidacja i upadłość to dwie procedury zakończenia działalności spółki, które różnią się przyczynami i przebiegiem. Likwidacja dotyczy podmiotów wypłacalnych, gdzie wspólnicy podejmują uchwałę o rozwiązaniu spółki, a majątek jest dzielony po uregulowaniu zobowiązań. Upadłość dotyczy podmiotów niewypłacalnych i ma na celu zaspokojenie wierzycieli w jak największym stopniu. Obie procedury kończą się wykreśleniem spółki z rejestru przedsiębiorców KRS.
Oferujemy profesjonalne doradztwo prawne w zakresie likwidacji i upadłości spółek. Pomagamy w przygotowaniu niezbędnych dokumentów, składaniu wniosków do sądu oraz w prowadzeniu procedur związanych z zakończeniem działalności, zapewniając wsparcie na każdym etapie procesu.
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz.U. 2000 nr 94 poz. 1037
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika